(0) item
Thay Đổi Mu Tc Bằng Nhuộm Tc, Tẩy Tc
Thay đổi màu tóc thật dù nhuộm hay tẩy vừa là môn nghệ thuật làm đẹp mái tóc vừa là môn khoa học biến đổi dựa từ màu nguyên thủy, phối hợp hoặc thay thế bằng màu nhân tạo.
  • Nhuộm tóc là đem màu nhân tạo vào tóc nguyên thủy.
  • Tẩy tóc là phân tán sắc màu nguyên thủy bằng hóa chất làm mất dần hạt màu để cho tóc lợt đi.
Là một thẩm mỹ viên toàn diện (cosmetologist), bạn cũng là chuyên viên về màu tóc (colorist).  Để công việc kết quả tốt bạn cần  quan sát cấp độ màu sắc, độ sáng, độ thấm, độ dày, dạng tóc, bao nhiêu phần tóc bạc, màu mắt, màu da và quan sát bằng mắt, sờ bằng tay và lắng nghe khách.
Khách đến salon muốn nhuộm tóc thường vì những lý do sau:
  1. Sửa chữa lại mái tóc màu xấu, do đã nhuộm, tẩy trước đó, hoặc gió nắng đổi màu.
  2. Khách thuộc tầng lớp nghệ sĩ, ca sĩ muốn cho màu đặc biệt cho mái tóc
  3. Thực tế cuộc sống, nghề nghiệp cần đến nét tươi mát, hấp dẫn, khác lạ
  4. Muốn được màu sắc như ý, những lằn sáng lợt nổi lên
  5. Che phủ tóc bạc do tuổi tác, giới tính, muốn luôn được nét tươi trẻ

PHÂN LOẠI MÀU TÓC

A.  ARTIFICIAL HAIRCOLORS

Màu nhuộm tóc nhân tạo được chia ra 4 hạng dựa trên độ bám, thời gian và đặc tính của màu. Tất cả màu nhân tạo đều phải thử dị ứng da vì có chất Aniline derivative, ngoại trừ màu tạm thời.
  1. Màu tạm thời (temporary color): phân tử hạt màu lớn, bám bên ngoài vảy tóc (cuticle layers), là chất nhuộm màu đậm, sáng tóc.  Màu tạm thời (temporay color rinses) cho lên tóc ẩm, sạch không nên xả vì màu sẽ mất đi sau lần gội đầu tiên, chỉ là màu tiếp nhận bên ngoài (certified colors).  Nhóm màu nhuộm tạm thời gồm: màu chì (crayons), màu sơn lông mi (mascara), lông mày (eyebrow pencil), chất mousses màu, gel màu, dầu gội màu (highlighting color shampoos), và keo xịt màu (hair color sprays). Dùng loại màu này có tính tạm thời phủ màu tóc phai, che đậy những màu tóc bạc bị vàng, tạm thời thêm màu cho tóc mà không thay đổi cấu trúc của tóc (temporary color rinses).  Tóc sẽ trở lại y như cũ sau khi gội (shampoo to shampoo) mà không thay đổi gì trên điều kiện của tóc.
  2. Màu bán vĩnh viễn (semipermanent color): màu giữ lâu được từ 6 đến 8 lần gội. Thành phần màu nhuộm có chứa aniline derivative nên cần làm thử dị ứng (P.D test) trước khi dùng, không cần hydrogen peroxide nên có tính bám bám ngoài lớp tóc (cuticle).  Màu nhuộm có nhiều dạng gel, kem, lỏng, và mousse thích hợp cho giới trẻ, có nhiều màu sáng, làm nổi, sáng lên được những tóc thật.  Màu bán vĩnh viễn có thể che 25% tóc bạc trên đầu, phục hồi màu tóc bị phai, tạo độ màu thích hợp cho tóc đã nhuộm, giúp tóc có những màu sáng mạnh như red, golden.  Các phân tử màu bám vào lớp tóc ngoài và một số nhỏ đi vào lớp giữa của tóc (cortex), nên màu sẽ lợt dần sau mỗi lần gội.
  1. Màu gần như vĩnh viễn (deposit-only haircolor or demipermanent color): là loại màu nhuộm có tính đưa màu vào tóc chứ không lấy bớt màu của tóc, đặc tính giống như màu bán vĩnh viễn (semipermanent color) nhưng các phân tử nhỏ hơn, dễ dàng xâm nhập vào cọng tóc nên màu cũng giữ được lâu hơn từ 4 đến 6 tuần lễ.  Demipermanent color là thuốc nhuộm dùng nồng độ peroxide thấp (low volume) khoảng 5 đến 10 volume, thích hợp cho phủ tóc bạc, không có ammonia hoặc rất ít ammonia nên ít tác hại cho tóc và êm dịu da đầu, tuy nhiên phải thử dị ứng (patch test) trước khi dùng. Màu này có 3 dạng kem, lỏng, và gel.  
  1. Màu nhuộm vĩnh viễn oxýt hóa (oxidative haircolor): màu có các phân tử nhỏ dễ dàng qua lớp vảy (cuticle) để thấm sâu vào lớp thứ hai (cortex) của tóc, giữ lâu trên tóc và thường chỉ nhuộm lại cho phần tóc mới mọc.  Màu nhuộm gồm aniline derivative có nồng độ pH 9.5 được pha trộn với hydrogen peroxide có nồng độ pH từ 3.5 – 4.0, tác dụng 2 chất đưa thêm màu nhân tạo vào tóc, hoặc làm lợt đi màu tóc tự nhiên nên còn gọi là Lift-Deposit Haircolor

Màu nhuộm oxidative này chứa ammonia, thích hợp để làm đều màu tóc, lợt bớt đi màu tóc, hoặc phủ tóc bạc.  Màu cần phải thử dị ứng trước 24 hoặc 48 giờ tùy sản phẩm.  Loại màu nhuộm này oxýt hóa khi pha với hydrogen peroxide tạo màu cho tóc.
Hiện nay màu nhuộm vĩnh viễn có 3 dạng: lỏng (liquid), kem (cream), và gel.  Đây là loại màu nhuộm chuyên nghiệp có các tên sau: Aniline derivative tints; permanent tints; paraphenylenediamine tint (para-dye); penetrating tints; synthetic-organic tints; và oxidative tints.  Màu nhuộm oxýt hóa có chất aniline derivative (trích từ than đá) cần thử dị ứng (P.D test) trước khi dùng.
Màu được pha với hydrogen peroxide (H202) tùy theo nồng độ, với peroxide 20 volume thường được dùng ở salon cũng tạm đủ để vừa lấy bớt màu tóc thật và đưa màu nhân tạo vào tóc, hoặc pha với peroxide 30 hoặc 40 volume có khả năng đổi màu tóc từ đen đến vàng nhạt (light blond) được gọi là tiến trình nhuộm 1 lần (single-process tints)
Nếu khách cần mái tóc thật lợt thì phải vừa tẩy và đưa màu lợt vào tóc vừa tẩy xong (bleaching following by a toner) được gọi là tiến trình làm 2 lần (double-process).  Toner là cách nhuộm lợt lên mái tóc đã tẩy, thẩm mỹ viên cần hiểu rõ nguyên tắc bảng màu.
Đặc điểm loại màu nhuộm này có thể đưa màu đậm vào hoặc lấy bớt màu đậm của tóc thật rồi đưa màu lợt vào dễ dàng nhưng cần phải có sự hiểu biết sâu sắc nên chỉ dành cho thợ chuyên nghiệp.


HYDROGEN PEROXIDE (H202)
Hóa chất peroxide là sự kết hợp nguyên tố 2 Hydrogen và 2 OXYGEN.  Dùng để pha với thuốc nhuộm hoặc thuốc tẩy, giúp tóc mềm, và trương nở lớp cuticle để cho thuốc xâm nhập vào lớp tóc bên trong (cortex).  Còn được gọi là PEROXIDE; OXIDIZER; GENERATOR; DEVELOPER; CATALYST; PROTINATOR.
Peroxide được điều chế có nồng độ từ 5 volume đến 130 volume và chia làm 3 dạng:
  • Dạng khô bột hoặc viên (powder or tablet dry peroxide) thường dùng để hòa tan vào dung dịch thuốc để tăng độ mạnh của thuốc nhuộm hoặc tẩy.
  • Dạng kem (cream peroxide) hơi đặc có conditioner giúp tóc bớt bị khô và giúp cho dung dịch cũng bớt nhiểu, do đó tốt cho highlighting tóc bằng gói giấy bạc (weaving).
  • Dạng lỏng (liquid peroxide) dùng để tẩy hoặc toner có khuynh hướng khô nhanh.
           
THỬ DỊ ỨNG THUỐC NHUỘM TRÊN DA (PREDISPOSITION TEST)
Thuốc nhuộm nhân tạo vĩnh viễn oxýt hóa cần thử dị ứng trên da trước khi dùng.  Cách thử này còn gọi là Patch test, P.D test, Skin test, Alergy test, Oxidation test, Aniline derivative test, vì các loại thuốc nhuộm có chứa aniline derivative. 
Pha chất nhuộm aniline derivative với peroxide như công thức nhuộm, thoa chất nhuộm ở sau tai hoặc bên trong khuỷu tay, không chạm đến trong khoảng 24 giờ đến 48 giờ tùy theo hãng sản xuất.
Trong thời gian thử, nếu da bị đỏ, ngứa, sưng, bỏng, hoặc nổi mụt nước là bị dị ứng (POSITIVE) không thể nhuộm được.  Nếu bình thường (NEGATIVE) thì nhuộm được
 

B. NATURAL HAIRCOLORS

Màu nhuộm thiên nhiên bao gồm thảo mộc (vegetable haircolors); kim loại (metallic hair dyes, gradual colors, mineral dyes); tổng hợp (compound dyes).  Tất cả màu thiên nhiên có tính bám chặt bên ngoài sợi tóc, lớp bọc màu chẳng những cản trở sự xâm nhập từ các hóa chất khác như nhuộm (tint), uốn tóc (permanent waving), tẩy (lightener), duỗi tóc (relaxer) màcòn có thể làm hư tóc, gãy tóc vì tạo phản ứng không lường được, vì thế màu thảo mộc, kim loại, và hổn hợp không có tính chuyên nghiệp (unprofessional products).
 
a.Màu thảo mộc (vegetable colors):  trích từ những loại cây gồm có hoa (flowers), lá (leaves), vỏ (barks), cây thuốc (herbs). Các loại thảo mộc thường dùng trong dân gian như hoa cúc vàng (chamomile); láhenna vùng Phi Châu, Trung Đông thường có những màu đậm đen, nâu, nâu đỏ.  Lá Henna được nghiền nhỏ pha nước nóng sền sệt cho lên tóc.  Thời gian màu nhuộm thảo mộc cần từ 15 đến 60 phút.
 
b.Màu kim loại (metallic dyes): màu kim loại có khả năng bọc chặt sợi tóc còn gọi là màu phát triển (progressive colors) hoặc màu phục hồi (color restorers).
 Màu nhuộm kim loại chế biến từ:
  • Chì (lead) tóc có màu tím (purple)
  • Bạc (silver) tóc có màu xanh (green)
  • Đồng (copper) tóc có màu đỏ (red)

Các màu trên rất hạn chế và màu không  bóng đẹp mà còn làm cho tóc dòn, khô.
Thợ cần quan sát tóc qua màu sắc, hỏi khách, hoặc có thể qua thí nghiệm để phân tích như sau: 
Đựng trong tô nhựa hoặc thủy tinh gồm 1 ounce (30ml) peroxide 20 volume (6% peroxide) pha với 20 giọt ammonia với nồng độ 28%, cắt và cột nhúm tóc bỏ vào dung dịch trong nữa giờ (30 phút), quan sát vàsau đó lấy ra lau tóc khô xem lại:
  • Nhúm tóc lợt ngay trong dung dịch, màu tóc lợt là nhuộm chì (LEAD)
  • Nhúm tóc không thay đổi gì cả, hóa chất không thấm được là bạc (SILVER)
  • Nhúm tóc như sôi lên trong dung dịch, tóc nhừ và hư rỏ rệt, là tóc đã nhuộm đồng (COPPER)
Chất nhuộm kim loại tạo lớp bọc có ảnh hưởng mạnh các hóa chất tẩy, duỗi tóc, uốn tóc, nhuộm oxýt hóa và có nhiều phản ứng không lường được như lợt tóc, gãy tóc, hoặc chẳng có tác dụng gì cả.
  1. Màu tổng hơp (compound dyes): là chất nhuộm được pha trộn giữa màu thảo mộc (vegetable tint) và màu kim loại (metallic dye), nhằm mục đích để cho màu giữ lâu và thêm nhiều màu mới.
 

CÁCH LẤY MÀU RA TỪ CHẤT NHUỘM HENNA, METALLIC, VÀ COMPOUND:

Thấm đều lên tóc Alcohol 70 %, và cho thêm dầu khoáng (mineral oil) lên tóc trong 5 phút, xong dùng bao nhựa trùm kín tóc.  Khách ngồi dưới máy sấy 30 phút, rồi xả tóc sạch bằng nước ấm và dầu gội, có thể lập lại vài lần để lấy bớt lớp màu bọc sợi tóc.  Nói chung, các loại màu thiên nhiên có tính bọc chặt bên ngoài tóc, nên rất khó lấy màu ra, dù đã dùng cách trên.  Tốt nhất là chờ tóc ra dài và cắt bỏ đi.Đây là những sản phẩm cho người tự dùng lấy, không chuyên nghiệp, do đó thợ cần biết phân loại bằng nhiều cách kể trên mà rỏ hơn là sắc màu mái tóc không tự nhiên.
 

TẨY TÓC (HAIR BLEACH OR HAIR LIGHTENING):

Thường mái tóc cần đến tẩy vì màu tóc quá đậm cần làm lợt bớt đi để nhuộm; lợt tóc từng phần; lấy đi những màu không vừa ý, hoặc cần tẩy tóc lợt rồi cho màu toner theo ý khách.
Chất tẩy tóc có 3 loại: bột, kem, và dầu.
  1. Bột tẩy (powder bleach): bột tẩy pha với Peroxide như kem tẩy.  Loại tẩy bột nhanh và mạnh nhất đủ để làm tóc màu đậm xuống màu vàng lợt (pastel blonding), chất tẩy thoa cách da đầu, có tính khô nhanh, hơi đặc nên ít nhiểu.  Tẩy bột thích hợp cho tóc khó thấm, làm highligh tóc bằng gói giấy nhôm (foil-wrapped weaving) và highligh bằng mủ nhựa (frosting cap), và dùng cọ vẽ lên tóc (freehand technique)
  2. Kem tẩy (cream bleach): kem tẩy tiện lợi hơn vì đủ độ mạnh và kem đặt sát da đầu, hơi đặc, không nhiểu, ít khô tóc vì có conditioner.  Kem tẩy pha trộn thêm màu xanh dương nên giúp tóc tẩy trung hòa được các màu đỏ, cam, vàng.
  3. Dầu tẩy (oil bleach) là chất tẩy nhẹ nhất chỉ làm tóc lợt 1, 2 tầng màu.  Đặc tính không làm khô tóc, thích hợp để highlight tóc (weaving) và giúp tóc cứng như tóc bạc (resistant hair) tăng độ thấm để dễ nhuộm.
  4. Các chất tẩy có chứa ammonia và pha với peroxide tạo tiến trình oxýt hóa.  Tẩy tóc là phân tán chất màu trong tóc và làm lợt dần (decolorizing), tiến trình lợt 10 tầng màu từ nâu đỏ đậm (dark red-brown) lợt dần xuống đến vàng trắng nhạt (pale yellow). 
Hạt màu tự nhiên hoặc nhân tạo chia làm 10 cấp:
  • Cấp 1, 2, 3 (black, very dark brown, dark brown) màu tóc đậm (dark levels) chiếm 75% trên làn da đậm và màu mắt đậm.
  • Cấp 4, 5, 6 (medium brown, light brown, dark blonde) có màu tóc trung bình (MEDIUM LEVELS) chiếm 15%, thường trên làn da, màu mắt có độ màu trung bình.
  • Cấp 7, 8 (medium blonde, light blonde) có màu tóc nhạt (LIGHT LEVELS) chiếm 9%, thường trên làn da, màu mắt lợt.  Dù nhuộm màu đậm hay nhạt cũng thích hợp và có kết quả tốt.
  • Cấp 9, 10 (very light blonde, lightest blonde) có màu tóc rất nhạt (VERY LIGHT LEVELS) và màu da, màu mắt rất lợt.  Số lượng người này không nhiều vì xem như không có mấy hạt màu trong tóc.

Tóc bị ngã màu đỏ (red fading) do tóc khách được nhuộm nền đỏ, trong nước có muối hoặc hồ tắm có chất chlorinate, do tóc bị nắng nên cần trung hòa màu cho lần nhuộm tới, dùng conditioner U.V, nồng độ peroxide thấp.  Hoặc tóc ngã vàng (yellowed gray hair) trên mái tóc bạc là do dùng thuốc điều trị, hút thuốc lá nhiều hoặc do lạm dụng hóa chất lên tóc.  Các trường hợp trên cần xử dụng màu nhuộm theo bảng trung hòa (complementary color) như lấy màu nền màu xanh biển hoặc xanh lá.
Cách gội giúp tóc sạch và bóng tóc bằng cách pha dầu gội với peroxide (shampoo + H2O2).  Hoặc giúp cho tóc sáng lên màu tóc đã nhuộm bằng cách dùng màu thuốc nhuộm lần trước pha với peroxide và dầu gội lên tóc, tuy nhiên vì có aniline derivative cần phải làm thử dị ứng da (aniline derivative + peroxide + shampoo).
Tóc bị hư, quá thấm thường do lạm dụng máy sấy tóc, gió, nắng, hóa chất và dầu gội mạnh.  Dễ nhận biết tóc hư hại như tóc khô, dòn, dễ đứt tóc, không đàn hồi, tóc xốp, tóc dễ rối.  Do đó với tóc loại này cần phải chữa trị trước (hair treatment), hoặc dùng thêm hóa chất color filler để tái tạo tóc trước khi nhuộm, tẩy.
 
Đặc biệt đối với tóc bạc, khi nhuộm tóc tỷ lệ pha thuốc tính theo số phần trăm tóc bạc và loại thuốc nhuộm (ví dụ giữa thuốc nhuộm vĩnh viễn (OXIDATION TINT) và bán vĩnh viễn (SEMI/DEMI TINT).
 
TÓC BẠC      NHUỘM VĨNH VIỄN                                                NHUỘM  BÁN VĨNH VIỄN
10 – 30%      - Lợt hơn màu tóc thật 1 cấp                              - Lợt hơn màu tóc thật 2 cấp
30 – 50%      - 1 phần màu tóc + 2 phần màu lợt 1 cấp          - 1 phần màu lợt 1 cấp + 1 phần màu lợt 2 cấp
50 – 70%      - 1 phần màu tóc + 1 phần màu lợt 1 cấp          - Màu lợt hơn 1 cấp
70 – 90%      - 2 phần màu tóc + 1 phần màu lợt 1 cấp          - 1 phần màu tóc + 1 phần lợt 1 cấp
90 -100%      - Y như màu tóc muốn nhuộm                            - Y như màu tóc muốn nhuộm
 
Nhuộm tóc, tẩy tóc, toner tóc là một nghệ thuật kết hợp giữa sáng tạo và kiến thức nên thẩm mỹ viên cần học hỏi kỹ để biết phân tích, xử lý đúng, cách sửa lại màu tóc hư, thử màu phát triển trên tóc và bình tĩnh nhận rõ nguyên nhân và kết quả.